Odtwarzanie starych taśm
Nasze codzienne funkcjonowanie z innymi ludźmi zazwyczaj opiera się na pewnych przewidywaniach. Zakładamy, że ludzie zachowują się raczej racjonalnie, że dokonując wyborów analizują straty i zyski oraz, że słyszą to, co mówimy, reagując na to, co zostało faktycznie powiedziane (i na dodatek rozumieją, co mamy naprawdę na myśli). Psychologia społeczna od lat rozprawia się z przekonaniem, że działamy racjonalnie – i nic dziwnego, gdybyśmy mieli świadomie wszystko analizować, nie mielibyśmy czasu ani energii na nic innego. Jednak mnie ostatnio zaciekawiło to, jak często w danej chwili nie reagujemy na to, co jest, a na to, co już kiedyś było. Read more
Schematy
Nasze życie byłoby pasmem udręk, gdybyśmy nie mieli gotowych schematów działania pod ręką. Wyobraźmy sobie dzień bez żadnego schematu, czyli bez swego rodzaju instrukcji postępowania, którą znamy już na pamięć. Musielibyśmy analizować każdy moment naszego życia, każdy element aktywności. Przechodzimy na zielonym czy na czerwonym świetle? Wychodząc ze sklepu mówimy „dzień dobry” czy „do widzenia” (o ile cokolwiek w ogóle mówimy)? Zataczający się człowiek zmierzający do nas na ulicy jest zagrożeniem, czy interesującym partnerem do rozmowy? I tak dalej… Człowiek traciłby zbyt wiele cennej energii na analizowanie każdego swojego kroku, szczególnie przy dzisiejszym tempie życia. Przez całe życie wykształcamy sobie podpowiedzi, które ułatwiają nam codzienne funkcjonowanie.
Read more
Stworzenia w rzece
Na dnie pewnej rzeki mieszkały przeróżne stworzenia. Każde z nich w inny sposób trzymało się kamieni lub roślinności, od urodzenia nauczone były opierać się mocnemu prądowi. Pewnego razu jedno z nich zakrzyknęło: „Ufam, że prąd wie dokąd podąża. Przestanę się trzymać i dam się mu ponieść. Trzymając się umrę z nudów.”
Reszta stworzeń zaczęła je wyśmiewać: „Zginiesz marnie, głupcze! Jak tylko przestaniesz się trzymać, prąd, w który tak wierzysz, rozbije cię o najbliższy kamień. To, a nie nuda, zabije cię. ” Read more
