Penrose’a akurat mocno skrytykowano za mieszanie mechaniki kwantowej do neuroprzekaźników. Za co? A za to, że zasady mechaniki kwantowej stosujemy tam, gdzie nie sprawdzają się zasady fizyki klasycznej (ciekawi fizyki mogą sobie poczytać o stałej Plancka i popatrzeć jak to się ma do klasyki i kwantów). Dla neuronów, neuroprzekaźników i „takich tam” stosujemy zasady fizyki klasycznej.

Feynman, przed którym chylę czoła, był jednym z ojców „kwantówki” (dobra, w zasadzie nie samej fizyki jako zjawiska, ale opisu zjawisk) i raczej mu chodziło o to, że nie poznano do końca wszystkich zasad mechaniki kwantowej (w końcu on sam je dopiero odkrywał). Ale czym innym jest nierozumienie zjawiska niezbadanego, a czym innym niemożność zrozumienia zjawiska już opisanego. To trochę jak w starym dowcipie o statystyce: „średnio ja i mój pies mamy po trzy nogi”.

Po trzecie, metafory i analogie nadają się bardziej do analiz literackich, a nie do poważnej nauki. Jak to zrugał mnie jeden z moich psorów „metodologia, k***, metodologia!” I, przyznaję, miał rację.

Dla jasności, nie twierdzę, że eklektyzm (misz-masz) w psychologii jest zły, bo czemuż nie dobierać tego, co jest najbardziej skuteczne, tylko nie rozumiem, po co podpierać się mechaniką kwantową, która tu zupełnie nie przystaje. To co mnie naprawdę irytuje, to posiłkowanie się osiągnięciami z innej dziedziny do pseudouzasadniania własnych teorii, których nie potrafi się samemu zweryfikować w sposób naukowy.